Agora betekent markt en fobos betekent angst of vrees. In het Nederlands wordt ook wel de naam pleinvrees gebruikt wanneer men doelt op angst voor open ruimten.
Algemeen gesteld is agorafobie de angst om een vertrouwde en veilige omgeving te verlaten. Dit kan de vorm aannemen van angst voor open ruimten, situaties waarin veel mensen bij elkaar komen of de angst in verlegenheid gebracht te worden of niet ‘terug te kunnen keren’. Ook reizen (bijvoorbeeld met trein of bus) kan deze angst veroorzaken.

Gradaties van agorafobie

Agorafobie kan in verschillende gradaties voorkomen. In lichte gevallen voelt de persoon wel onrust, maar is in staat zich in openbare gelegenheden te begeven. Zijn sociale contacten zijn verder normaal. In ernstige gevallen trekt de persoon zich terug op een plaats die hij als vertrouwd of veilig beschouwt en mijdt zoveel mogelijk het contact met anderen. Dit kan soms jaren duren en leiden tot een ernstig sociaal isolement. Uiteraard zijn ook allerlei tussenvormen mogelijk.

Agorafobie met paniekaanvallen

Als er sprake is van paniekaanvallen, kan agorafobie ook een ander beeld hebben. De stoornis wordt dan gezien als een anticipatieangst, een angst voor angst als het ware. Het zijn in dit geval niet zozeer de open ruimten of groepen mensen die de persoon angst inboezemen, maar de verwachting om een paniekaanval te krijgen. Deze angst leidt op zijn beurt weer tot het vermijden van situaties waarin de persoon denkt in paniek te zullen raken.

Kenmerken voor de paniekstoornis met agorafobie:

A. Herhaalde onverwachte paniekaanvallen. Minimaal één van de aanvallen is gevolgd door minstens één maand met minstens één van de volgende criteria:

  • Aanhoudende zorg over nieuwe aanvallen.
  • Zorg over implicaties of gevolgen van de aanval (bijvoorbeeld de macht over zichzelf verliezen, een hartaanval krijgen, gek worden).
  • Een duidelijke verandering in gedrag in relatie tot de aanvallen.

B. Het optreden van agorafobie.
C. De paniekaanvallen zijn niet het gevolg van een lichamelijke aandoening of van het innemen van drugs of medicijnen.
D. De paniekaanvallen zijn niet het gevolg van een andere psychische aandoening.

De behandeling van een Agorafobie

De behandeling bestaat vaak uit Cognitieve Gedragstherapie, de ReventaCare-methode, medicatie of een combinatie hiervan.