Haptonomie houdt zich bezig met aanraken, voelen, direct lichamelijk contact, met de ontwikkeling van het menselijk gevoelsleven en de ontwikkeling van de tastzin, met houdingen, bewegingen en gebaren.

hapto betekent: ik raak aan
haptonomie = de leer van het menselijk gevoel en gevoelsleven

Communicatie

Vooral aan de gevoelsmatige betekenis van aanraken en voelen – door mensen en tussen mensen – wordt in haptonomie veel aandacht besteed. Haptonomie gaat ervan uit dat het menselijk lichaam – en vooral de beleving van dat lichaam – van fundamentele betekenis is binnen alle menselijke communicatie-vormen.

Het lichaam

Het lichaam wordt gezien als ‘drager’ van gevoelens en heeft bij wijze van spreken een geheugen voor gevoelservaringen. Deze ervaringen zijn in het lichaam terug te vinden.

Bijvoorbeeld door blokkades in bewegingspatronen, remmingen in de gevoelsbewegingen, voorkeurshoudingen en -bewegingen en het vermogen tot het aangaan en beleven van contact. Het lichaam doet al deze ervaringen op via het tasten en voelen. Tijdens dat voelen treden allerlei verschijnselen op die wij in de haptonomie de ‘fenomenen van de tast’ noemen. Voorbeelden : openen en sluiten, toewenden en afwenden, terugnemen en uitbreiden.

Benaderingswijze

In haar praktische toepassing is de haptonomie geen geneeswijze of therapie maar een benaderingswijze. Men kan men vanuit de haptonomie zicht krijgen op de problematiek, het mogelijk ontstaan ervan en wat de mens vanuit persoonlijke vermogens en mogelijkheden daaraan zelf kan doen. Haptonomie wil mensen onder meer laten ontdekken hoe zij zelf keuzes kunnen maken, richting kunnen geven aan en daar zelf verantwoordelijkheid voor kunnen nemen en dragen. Een beroep op de eigen vermogens en mogelijkheden en het actief participeren is daarom essentieel.

Keuzes

De mens neemt deel aan de leefwereld via een veelheid aan contacten en interacties, waarbij hij voortdurend geconfronteerd wordt met de noodzaak tot het nemen van al dan niet bewuste persoonlijke keuzes of stellingnamen. In onze maatschappij, en ook onze opvoeding, zijn wij maar al te vaak geneigd keuzes te maken op grond van wat wij menen dat onze omgeving van ons verwacht of wenselijk acht.

Het maken van keuzes gebaseerd op datgene wat men van ons verwacht kan zelfs zo eigen geworden zijn, dat men de innerlijke overtuiging gekregen heeft dat het zo hoort. Als wij hebben geleerd op dié grond keuzes te maken blijkt het op latere leeftijd niet eenvoudig om te kunnen beluisteren hoe het voor ons zélf ligt. Met haptonomie gaan we luisteren naar wat wij diep in ons zelf voelen en beleven, en dié keuze te maken die voor ons zélf van belang is en bij ons past.