Manuele Therapie is een behandelwijze die, rekening houdende met individuele verschillen en asymmetriën in vorm en functie, tracht een optimale bewegingsfunctie te verkrijgen en te handhaven. Zij doet dit door na een nauwkeurige individuele bewegingsanalyse op zeer subtiele, meestal pijnloze wijze alle gewrichten van het lichaam te bewegen.

De methode wordt ook wel eggshell methode genoemd, omdat een eierschaal nog niet zou breken door de kracht die gebruikt wordt bij de behandeling. Het menselijk lichaam is voortdurend in beweging. Beweging vindt plaats in de gewrichten. De vorm van de gewrichten bepaalt hoe de bewegingen verlopen.

Omdat iedereen anders gevormd is, geen twee mensen zijn gelijk, heeft iedereen ook zijn eigen manier van bewegen en zijn eigen individuele bewegingsvoorkeur. Denk aan het gooien van een bal, op de fiets stappen, de handen vouwen, kleermakerszit; u zult het altijd op dezelfde manier doen.

Vorm en functie zijn dus aan elkaar gerelateerd en zullen elkaar wederzijds beïnvloeden. Normaal gesproken zal er een evenwicht bestaan tussen de bewegingsvoorkeur en de vorm van het lichaam. U valt niet om als u iets van de grond opraapt, maar probeer dit eens te doen met uw rug strak tegen een muur staand.

Door verschillende, zowel inwendige (toe- of afname van gewicht, psychische belasting), als uitwendige factoren (ongeluk, eenzijdig of ongewoon werk, andere schoenen) kan het evenwicht verstoord raken. Wanneer deze verstoring erg groot of langdurig is, kan dit leiden tot functiestoornissen. Die op hun beurt weer kunnen leiden tot klachten aan of van het bewegingsapparaat, zoals pijn en/of bewegingsbeperking.

Omdat het lichaam als geheel beweegt, zal een functiestoring van één gewricht leiden tot veranderingen in alle andere gewrichten. De manuele therapie ziet de houding slechts als een (theoretische) fase in de beweging. Zoals een film is opgebouwd uit diverse beeldjes, kan men een beweging opgebouwd zien uit verschillende opeenvolgende houdingen.

Net als bij beweging spreekt een manueel therapeut daarom niet over een goede of foute houding. Bij een optimale functie is het lichaam in staat om vrijwel alle gevraagde houdingen aan te nemen en bewegingen uit te voeren, alhoewel dit soms enige oefening vraagt (lopen heeft u letterlijk met vallen en opstaan moeten leren).

Daarnaast zijn niet ieders motorisch vaardigheden even goed. Niet iedereen kan even goed voetballen of pianospelen net zo min als iedereen schoenmaat 40 heeft. In principe komen alle klachten van het bewegingsapparaat in aanmerking voor behandeling. Zoals nek- en rugklachten, schouder-, knie- of heupklachten of tenniselleboog.

Ook klachten die het gevolg zijn van stoornissen aan het bewegingsapparaat kunnen vaak door manuele therapie gunstig worden beïnvloed. Hier valt te denken aan hoofdpijn, migraine, duizeligheid, artrose, whiplash of een hernia en hernia-achtige klachten. Niet behandeld worden nog niet geheelde fracturen, ontstekingen van botten of gewrichten, bijvoorbeeld in het actieve stadium van reuma.

Voor de behandeling wordt gevraagd naar de klachten, waar en wanneer ze optreden, hoe lang ze al bestaan, waardoor ze worden verergerd of juist minder worden etc. Ook kan gevraagd worden naar andere aandoeningen, ook zaken als werk en privé omstandigheden aan bod kunnen komen.

Hierna volgt een algemeen onderzoek, waarbij de manueel therapeut stand en mobiliteit van de patiënt bekijkt. Het algemeen lichamelijk onderzoek dient slechts om de toestand voor en na een behandeling te kunnen vergelijken. Soms kan dit onderzoek aangevuld worden met bepaalde testen. Daarna volgt een analyse van het individuele bewegingspatroon.

De manueel therapeut gebruikt bij de analyse in totaal 26 verschillende bewegingen en metingen. De behandeling bestaat uit het bewegen van in principe alle gewrichten van het bewegingsapparaat. Door een lichte druk uit te oefenen op de botten, waarbij steeds het ene bot wordt bewogen en het aangrenzende botstuk wordt geremd in de beweging, waarbij de bewegingsrichting overeen komt met de uit de bewegingsanalyse berekende bewegingsrichting.

De behandeling is in beginsel pijnvrij, met uitzondering van enige drukpijn bij hevige acute problematiek. Door de behandeling zal nooit enige schade kunnen worden toegebracht, doordat met zeer weinig kracht wordt gewerkt. De behandeling richt zich dus niet uitsluitend op de plaats waar pijn of beperking wordt ervaren, maar richt zich op het gehele bewegingsapparaat.

De botten worden hierbij niet “ recht gezet”, maar getracht wordt de optimale beweging in de gewrichten te herstellen, waarna de patiënt weer in staat is elke houding of beweging probleemloos aan te nemen. Na de behandeling wordt door de therapeut een evaluerende toets gedaan naar het directe resultaat van de behandeling, door een aantal bevindingen uit het algemeen lichamelijk onderzoek te herhalen. Tussen de behandelingen zit minimaal twee tot drie weken, omdat de bij de beweging betrokken weefsels zich moeten kunnen aanpassen aan de gewijzigde functie.

Manuele therapie E.S.®’, de toevoeging E.S.® (eggshell-specialist) wil zeggen dat de behandeltechniek zó subtiel is, dat een eierschaal nog niet zou breken. Ieder mens is herkenbaar aan zijn eigen bouw, zijn eigen houding en zijn eigen manier van bewegen en heeft zodoende zijn individuele bewegingspatroon. Bewegen vindt plaats in de gewrichten.

Centraal in de manuele therapie staat het verbeteren van de gewrichtsbewegingen in het hele lichaam. De uitvoering van de bewegingen is afhankelijk van de vorm van de gewrichten. Vorm en functie zijn aan elkaar gekoppeld: mede door het bewegen wordt de vorm bepaald die onze gewrichten krijgen en door de ontstane vorm hebben we voorkeursbe­wegingen.

Bij klachten kan het zijn dat er een funktiestoornis is in het gewricht, d.w.z. de kop en de kom worden door het passieve sturingsmechanisme , de banden en het kapsel, niet goed meer gestuurd. Dit kan zich b.v. uiten in een bewegingsbeperking van het gewricht en heeft meteen gevolgen voor de spieren rondom het gewricht. Op de plaats van de pijn hoeft niet het probleem te zitten.

Een funktiestoornis van een gewricht kan elders pijn veroorzaken. Zo kan een b.v. een probleem in het bekken nek-en hoofdpijn veroorzaken. Andere gewrichten en spieren gaan proberen het probleem te compenseren. Daarom de gehele bewegingsketen behandelen.