Deze therapie is voor mensen met onverwerkte trauma’s. Het trauma zit niet in de ernst van de gebeurtenis, maar in de beleving van deze gebeurtenis. Het is de beleving die aanleiding kan geven tot ontregeling van ons zenuwstelsel. Dat verklaart ook waarom verschillende mensen zo totaal anders kunnen reageren op dezelfde schokkende gebeurtenis.

Het kan ook een eenvoudige aanrijding zijn die na weken, maanden of zelfs jaren nog blijft zorgen voor een divers en verwarrend aantal symptomen. De term Somatic Experiencing (SE) verwijst naar het bewust ervaren van de sensaties in ons lichaam (soma). Deze sensaties en gevoelens blijken een belangrijke ingang te zijn voor het verwerken van schokkende gebeurtenissen.

Peter Levine (VS) baseerde hierop zijn effectieve en milde traumatherapie. SE is ontstaan door de observatie dat prooidieren in het wild ondanks dat ze regelmatig ernstig bedreigd worden, zelden getraumatiseerd raken. Dieren in het wild weten hoe ze de intense energie die vrijkomt bij overlevingsgedrag moeten reguleren en ontladen.

Aangeboren instincten maken dieren zo immuun voor trauma, waardoor ze na intense levensbedreigende ervaringen snel terug kunnen keren naar normaal functioneren. Mensen zijn uitgerust met vrijwel dezelfde instinctieve regelmechanismen als dieren.

Deze overlevingsinstincten worden echter geblokkeerd door o.a. het rationele gedeelte van onze hersenen. Deze rationele remming van onze instincten staat een volledige ontlading van overlevingsenergie in de weg. Daardoor kan ons zenuwstelsel het evenwicht niet herstellen.

Op deze manier blijft de overlevingsenergie als het ware vastzitten in ons lichaam en ons zenuwstelsel. Ons lichaam probeert tevergeefs de ongebruikte en geblokkeerde overlevingsimpulsen te reguleren. Met vele klachten tot gevolg.

Als je overspoeld dreigt te worden door een gebeurtenis, wil je weer terug gaat naar een plek waar je je veilig voelt. Net als in het echte leven, waar je na een schok, weer bij moet komen op een veilige plaats. Vanuit deze veilige plek kun je rustig overdenken wat er gebeurde. Het is niet de bedoeling het trauma weer opnieuw te beleven.

Het gaat erom de opgewekte overlevingsenergieën op een veilige manier lichamelijk te kunnen beleven en los te laten. SE laat je door een terugblik op de gebeurtenis te focussen op de lichamelijke gewaarwordingen, het accepteren van deze gevoelens, en deze weer te integreren in het lichaam.

Het traumatische voorval wordt lichamelijk herinnerd en zo worden de fysiologische reflexen hersteld, evenals de balans in het autonoom zenuwstelsel. Meestal waren deze lichamelijke reacties, die je niet kon voelen, het enige wat je kon doen in die situatie.

Vaak kun je nu nog niet bedenken hoe je het anders had moeten doen. Juist door niet te voelen kon je die situatie overleven. Met de juiste begeleiding naar het belichaamde gevoel, kan het lichaam herstellen. Het residu van de geblokkeerde overlevingsenergie wordt op een veilige en geleidelijke manier ontladen.

Na deze ontlading ervaren mensen vaak een sterke afname van hun klachten. De methode SE is een zachte, natuurlijke benadering om het lichaam te leren te ontladen, zodat vastgezette levensenergie weer vrij kan stromen. De traumatische geschiedenis hoeft niet herbeleefd te worden. S.E. creëert rust en zelfvertrouwen. Nadat de effecten van het trauma opgelost zijn en de balans in het autonoom zenuwstelsel weer hersteld is, kan het trauma rustig onder ogen gezien worden.